Deze wereldkaart past in de algemeen verkrijgbare standaard lijsten van 50 x 70 cm.
Op het eerste gezicht misschien een rare kaart deze wereldkaart van maar de halve wereld met rondom blazende engelen. Toch is het de meest invloedrijke wereldkaart uit de geschiedenis.
Claudius Ptolemaeus was een Griek die leefde in Egypte aan het begin van onze jaartelling. Hij woonde in Alexandrië waar de belangrijkste bibliotheek uit de Oudheid stond. Ptolemeus was wiskundige, sterrenkundige, cartograaf en musicoloog. Hij schreef vuistdikke boeken over astrologie die naar het schijnt nog steeds de basis vormen van veel astrologische berekeningen. Zijn belangrijkste werk was echter zijn leerboek over 'hoe maak ik een landkaart'. Hij zette een grit uit (natuurlijk met Alexandrië in het midden) en liet zeevaarders door middel van sterrenmetingen de coördinaten berekenen van 350 plaatsen die toen bekend waren. Deze plaatsbepalingen zette hij in het grit en trok daarna de contouren van de landen. Zo ontstond de wereldkaart die je hier ziet.
In 1400 werden het boek en deze lijst met plaatsbepalingen herontdekt en naar Napels gebracht en sindsdien heeft het de geleerden beziggehouden. In 1482 werd de kaart opnieuw gemaakt door Lienhart Holle in Ulm, naar een perkamenten voorbeeld van Nicolaus Germanus. Die had de kaart aan de bovenkant wat vergroot om Scandinavië toe te voegen. Het was een zeer verfijnde houtsnede die daarna vrolijk werd versierd met bonte kleuren en engelen die uit alle windrichtingen blazen. Deze versie van de Ptolemaeus wereldkaart kreeg door de boekdrukkunst een enorme verspreiding en er volgden telkens nieuwe kaarten die dan als de verbeterde versie werden gepresenteerd. Ook aan de tekst werd constant gesleuteld. Erasmus vertaalde de originele Griekse tekst in 1553 en ook Mercator besteedde vele jaren aan een vertaling. De Ptolemaeus kaart was een inspiratiebron voor zeevaarders als Columbus en cartografen als Mercator en stond daarmee aan de basis van de cartografie. En als je goed kijkt is het natuurlijk heel knap dat de toenmalig bekende wereld door Ptolemaeus zo levensecht werd weergegeven. Kijk maar eens naar Engeland bijvoorbeeld, en zelfs het verre Java staat erop. Bijzonder is ook dat in Afrika de meren al zijn ingetekend die pas aan het eind van de 19e eeuw opnieuw zouden worden 'ontdekt'.
De naam Ptolemaeus, wordt door alle verschillende vertalingen ook vaak als Ptolemeus, of als Ptolomaeus of Ptolomeus geschreven.
of ons weblog
